04 เริ่มต้นตอกรูและเย็บหนังด้วยมือ
เสน่ห์ของงานหนังแฮนด์เมดหรืองานหนังทำมือ คือ การเย็บด้วยมือนี่แหละ มันเป็นสิ่งที่เครื่องจักรให้เราไม่ได้
จริงอยู่ การเย็บด้วยจักรอาจผลิตสินค้าได้เร็ว รอยเย็บเป็นระเบียบเรียบร้อยเท่ากันทุกฝีเย็บ แต่รู้หรือไม่ว่าด้วยความที่มันเป็นแบบนี้มันเลยขาดเสน่ห์และ “น่าเบื่อ”
ความไม่เท่ากันบ้างของฝีเย็บ, การตอกด้วยส้อมตอกที่มีหลายแบบ (รูเฉียง/รูกลม), การดึงด้ายที่อาจไม่เท่ากันบ้าง ฯลฯ ทุกอย่างล้วนสร้างเสน่ห์ที่หลากหลายให้กับงานหนังทำมือ เพราะมันสร้างศิลปะที่มีเพียงชิ้นเดียวในโลกให้กับงาน
ถ้าพร้อมที่จะสร้างศิลปะชิ้นเอกแล้ว เรามาเริ่มต้นกันเลย!
หลังจากที่เราตัดชิ้นหนังแล้ว (ดูวิธีร่างแบบและตัดหนังได้ที่ > บทความนี้) ขั้นตอนต่อไป คือ การเย็บหนัง ซึ่งการเย็บมีหลายแบบ แต่ที่จะแชร์ในบทความนี้เป็นการเย็บทั่วไป เป็นลายเย็บแบบตรงและใช้ได้กับทุกชิ้นงาน
อุปกรณ์ที่ใช้ในการเย็บหนังด้วยมือ
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/2146F42E-7344-4D16-893F-918A160307EC.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/B79CC631-DE6C-45E1-9EEB-5EF82146D82F.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/IMG_5909-1024x1024.jpg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/A437DE4E-B5A2-44EF-B676-05BD6280EF79.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/78C3DD1A-508E-4F01-BF29-6178D52FDE81-1024x1024.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/370C7045-3DC1-4B51-B085-66309042785F-1024x1024.jpeg)
- ที่ขีดเส้นขอบหนัง
- ค้อนยาง
- ส้อมตอก (บทความนี้ใช้แบบปลายเฉียงของ ELLE)
- เข็มเย็บหนัง (บทความนี้ใช้เบอร์ 4 แบบหัวกลมปลายทู่)
- ด้ายเทียน สีตามชอบ
- ไฟแช็ค (ไว้จบชิ้นงาน)
วิธีตอกรูเย็บ
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/1B37ABEA-41F4-4A47-8E09-002BB70E906C.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/19FC149B-A597-4E57-B4DE-9487DE52FF97.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/D073D1B1-57B5-4FAD-B6BD-C674B749F3A4.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/A93BEC4B-48B1-4979-B030-02A849A155DD.jpeg)
- นำที่ขีดเส้นขอบหนังมาปรับระยะตามชอบ (ในบทความนี้มีระยะ 0.5 cm) ไม่ควรต่ำกว่าระยะนี้ เนื่องจากเวลาตอกหรือแทงรูเย็บ อาจจะไปทะลุขอบด้านนอกและหนังเสียหายได้
- เมื่อได้ระยะแล้ว นำที่ขีดเส้นขอบหนังมาขีดที่ขอบหนังที่เราจะเย็บให้ครบทุกด้าน โดยวิธีในการจับที่ขีดเส้นขอบหนัง ให้จับแบบกำให้แน่น (เหมือนเราจับสาก จะตำน้ำพริก) มือใหม่ให้ค่อยๆลาก ระวังปีนขอบ ทำให้หนังเป็นรอยออกนอกเส้น พยายามจับให้มั่นและลากตรงๆไปจนสุดชิ้นงาน เมื่อได้เส้นแล้ว เราจะใช้เส้นนี้เป็นไกด์ไลน์ (Guideline) เพื่อจะตอกรูเย็บ
- เริ่มตอกรูเย็บ ด้วยการใช้ส้อมตอก จรดซี่ส้อมอันแรกให้อยู่บริเวณปลายสุด พยายามวางให้ตรงแนวเส้นจากข้อ 2. แล้วจับให้แน่น เมื่อวางจนแน่ใจแล้ว ใช้ค้อนตอกลงไป
- เริ่มตอกยาวต่อไป ด้วยการนำซี่ส้อมตอกซี่แรก จรดลงไปที่รูสุดท้ายของข้อ 3. (เพื่อรักษาแนวให้ตรงอยู่เสมอ) ตอกซ้ำไปเรื่อยๆ จนสุดแนวเย็บ
วิธีคำนวณความยาวของด้ายเทียนที่ใช้ในแต่ละชิ้นงาน
- สำหรับหนังที่มีความหนาประมาณ 2-3.6 มิลลิเมตรและใช้วิธีเย็บแบบตรงเหมือนในบทความนี้ จะใช้ความยาวด้ายเทียน 5 เท่าของแนวเย็บ โดยให้เราวางด้ายเทียนทาบตามแนวเย็บ แล้วคูณ 5 (ถ้าหนังหนาเกินกว่านี้ ต้องคูณมากกว่า 5)
- ตัดด้ายเทียนตามการคำนวณจากข้อ 1. ออกมา แล้วเริ่มเตรียมเข็มสำหรับเย็บ
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/B3F75E33-718A-495A-8E07-637CD1AAFA5A.jpeg)
วิธีร้อยเข็มเย็บหนัง
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/B90FFF5C-C8D5-406F-B704-7DFDB4F9FF40-1024x1024.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/C55B1EF8-3069-43B3-9EFB-9CCE72E6D60E.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/2EFFAA5A-5A27-4818-B468-F63EC94DA26E.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/C3422369-7553-4963-A911-112F2E47F12B.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/5B55F086-1519-4ED7-A57C-898098DF9259.jpeg)
- ให้ใช้เข็มด้านแหลม (ไม่มีรู) แทงลงไปที่ด้ายเทียนหลายๆรอบตามรูป โดยเหลือปลายด้ายไว้เล็กน้อย พอให้สอดรูเข็มอีกด้านนึงได้
- สอดปลายด้ายเข้ากับรูเข็ม
- ใช้นิ้วรูปปลายเข็มด้านแหลมลงมา ให้ด้ายไปกองอยู่ที่ปลายรูเข็ม จะเหมือนการขมวดปมด้ายไม่ให้เข็มหลุดออกมาเวลาเย็บ
- ร้อยเข็มอีกด้านนึง โดยทำซ้ำตั้งแต่ข้อ 1-3. (การเย็บหนังจะใช้เข็ม 2 เล่มแบบนี้ แทบทุกเทคนิคการเย็บ)
- กรณีที่ด้ายเทียนแตกออกจากกัน ให้ใช้ขี้ผึ้งแบบนิ่ม นำมาลูบบริเวณที่แตกออกเพื่อให้ด้ายรวมตัวเป็นเส้นเดียวกันเหมือนเดิม
วิธีเย็บหนัง
เพื่อให้เข้าใจง่าย ด้านขวาจะใช้หนังสีน้ำตาลเข้ม, ด้านซ้ายจะใช้หนังสีน้ำตาลอ่อน
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/8ADDD3E5-0821-4179-B7BB-BECAEA6E6D24.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/E372BD7E-8FA3-4BD9-A645-DEA20DEE4B60.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/CDE66342-AB1F-495B-8F6B-46C872912E2C.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/442B8906-376A-45E1-A094-A36F70EA481B-1024x1024.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/57484F3E-5A77-4581-BDE4-57E283AD6834.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/26160F8E-0EC7-459D-8D5F-7A3213664490.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/5FAEE22A-0570-4995-8CDF-6A80EEBCB0D2.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/18C09DCA-5153-49E4-94B8-8998815FFA7B.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/E3D4F6A5-5CAF-4669-82DA-96BCF5801994.jpeg)
![](https://tmleatherfriend.com/wp-content/uploads/2021/05/73689736-6A4A-44A6-9FC2-DAC917AADF8D.jpeg)
- เริ่มต้นด้วยการใช้เข็มสอดจากด้านขวา ไปทะลุด้านซ้าย รูดจนด้ายเทียนอยู่กึ่งกลางและมีความยาวซ้าย-ขวาเท่ากันพอดี
- ใช้เข็มด้านขวาเริ่มสอดรูที่สอง แล้วทะลุรอดไปทางด้านซ้าย ดึงจนสุด (พยายามให้ด้ายเทียนอยู่กึ่งกลางเหมือนเดิม
- ใช้เข็มด้านซ้ายเริ่มสอดรูที่สอง แล้วทะลุรอดไปทางด้านขวา โดยพยายามใช้นิ้วจับด้ายที่มาจากข้อ 2. ให้เยื้องไปข้างหน้า เข็มที่จะแทงไปจะได้ไม่โดนด้ายส่วนนั้น (ถ้าโดนหรือเกี่ยวกัน จะทำให้ดึงด้ายต่อไปไม่ได้ เพราะมันแทงกันเองอยู่) เมื่อแทงไปทางขวาแล้วก็ดึงด้ายจนสุด
- เริ่มต้นทำ 2-3 อีกครั้ง แล้วเย็บไปจนสุดรูตอก
- เมื่อเย็บจนครบทุกรูแล้ว ให้ทำการตัดด้ายเทียน เหลือปลายยาวไว้นิดหนึ่ง จากนั้นให้ใช้ไฟแช็คลนที่ปลายด้ายเทียนนั้น ด้ายจะละลายแล้ววิ่งเข้าหารูเย็บเอง เหมือนปมจบงาน ทำให้ด้ายไม่หลุด ข้อควรระวังคือ อย่าลนไฟจนไปโดนหนัง เพราะจะทำให้หนังไหม้